Een klok aan de muur doet meer dan de tijd geven

In een huis vol schermen die allemaal de tijd tonen, hangt hier toch in elke kamer een klok. Dat is geen nostalgie, dat is rust.

De vraag komt terug bij elk bezoek: waarom een klok, met een telefoon in de zak. Het antwoord is precies dat. Een telefoon toont de tijd en daarna nog achttien andere dingen. Een klok toont de tijd en houdt daarmee op. Wie 's ochtends wil weten hoe laat het is en niet in een berichtenlijst wil belanden, heeft aan een wijzerplaat genoeg. Bij mij hangt daarom in de keuken, de living en de gang iets aan de muur, en sinds die er hangen komt de telefoon een pak later tevoorschijn.

Het geluid hoort erbij, of net niet

De grootste misser die ik ooit gemaakt heb, was een klok met een luide seconde. Overdag is dat niet te horen. Om elf uur 's avonds in een stil huis klinkt het als een druppende kraan. Sindsdien let ik op de aanduiding sweep of stille loop: bij zo'n uurwerk schuift de secondewijzer vloeiend door in plaats van te tikken. Voor een slaapkamer of een bureau is dat het enige juiste.

In de living mag het tikken wel. Daar hangt een klok met slinger, en dat geluid hoort bij de kamer zoals het kraken van een vloer erbij hoort. Het is een kwestie van waar iemand stil zit en waar niet.

Quartz of mechanisch

Het merendeel van wat er te koop is, loopt op een quartzuurwerk met een batterij die ongeveer een jaar meegaat. Weinig onderhoud, stil, en de afwijking is verwaarloosbaar. Een mechanisch uurwerk werkt met een veer of met gewichten, moet wekelijks opgewonden of opgetrokken worden en vraagt af en toe de aandacht van iemand die er verstand van heeft. Dat is geen nadeel als het bewust gekozen wordt, wel als het een verrassing is.

Een radiogestuurde klok verdient een aparte vermelding. Die vangt een tijdsignaal op en zet zichzelf gelijk, ook bij de omschakeling in maart en oktober. In een huis met vijf klokken scheelt dat twee keer per jaar een ronde met een keukentrapje.

Waar ik gekeken heb

Klokken kopen in een gewone woonwinkel valt tegen. Er hangen er vier, allemaal groot en rond, en over het uurwerk staat niets vermeld. Een gespecialiseerde webshop geeft die informatie wel, en die is nodig om een keuze te maken. Ik ben blijven hangen bij https://www.klokken.be/, een klokkenzaak met ruim twaalfhonderd modellen, waar per klok de afmeting, het soort uurwerk en de garantie vermeld staan. Handig is dat de wandklokken gesplitst zijn in modern en klassiek, want dat scheelt honderden modellen doorbladeren.

Voor België wordt vanuit Nederland verzonden, met een garantie van vierentwintig maanden op het uurwerk. Dat laatste is geen overbodige luxe: bij een klok gaat zelden de kast stuk, maar wel het uurwerk.

Hoogte en plaats

Een klok hangt bij mij altijd op ooghoogte van iemand die staat, dus rond de honderdzestig centimeter tot het midden van de wijzerplaat. Hoger oogt het als een stationsklok in een wachtzaal. In de keuken hangt hij tegenover het fornuis, in de living naast de deur en niet boven de zetel, want daar kijkt niemand naar. Over de juiste maat voor de kamer staat een apart stuk: hoe groot een wandklok moet zijn.

Wat de klok in de keuken concreet oplevert, staat in Mijn ochtend duurt twintig minuten en dat is genoeg.